• Polski
  • English
  • Deutsch
  • Zapisz do newslettera

    Czy jedyny wspólnik spółki z o. o. będzie objęty ubezpieczeniami społecznymi z tytułu zawarcia umowy o pracę z własną spółką?

    Aby odpowiedzieć na powyższe pytanie, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na podstawowe cechy stosunku pracy. Przesłankami niezbędnymi dla uznania danego stosunku prawnego za stosunek pracy są:

    1. osobiste i odpłatne (za wynagrodzeniem) wykonywanie pracy przez osobę zatrudnioną,
    2. na ryzyko pracodawcy,
    3. w warunkach podporządkowania kierownictwu pracodawcy.

    Zatem  dla oceny, czy jedyny wspólnik spółki z o. o. może być uznany za pracownika tej spółki, konieczne będzie ustalenie charakteru takiego zatrudnienia.

    W przypadku zatrudnienia jedynego wspólnika na stanowisku w zarządzie spółki, trudno wyobrazić sobie spełnienie powyższych przesłanek. O podporządkowaniu pracowniczym nie może być w ogóle  mowy w sytuacji występowania tej samej osoby fizycznej równocześnie w kilku różnych rolach, a więc w roli jedynego wspólnika (czyli właściciela kapitału), osoby wykonującej wszystkie uprawnienia przysługujące zgromadzeniu wspólników, jednoosobowego zarządu (a także prezesa zarządu), oraz w charakterze pracownika spółki, którego obowiązki w istocie pokrywają się z zadaniami należącymi do zarządu spółki (por. wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2010 r., II UK 357/09; wyrok Sądu Najwyższego z 1 czerwca 2010 r., II UK 34/10).

    Z tego względu, w orzecznictwie Sądu Najwyższego, dotyczącym pracowniczego zatrudnienia jedynego wspólnika na stanowiskach zarządczych, uznawano, że wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. podlega ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej (art. 6 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych; tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 963), a nie z tytułu zatrudnienia, ponieważ niespełniona jest przesłanka pracowniczego podporządkowania, a ponadto także przesłanka odpłatności pracy. W takiej sytuacji dochodzi bowiem do przesunięcia majątkowego faktycznie w ramach majątku samego wspólnika (por. m. in. wyrok Sądu Najwyższego z 11 września 2013 r., II UK 36/13; wyrok Sądu Najwyższego z 3 sierpnia 2011 r., I UK 8/11, wyrok Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2008 r., I UK 162/08).

    Inaczej sprawa przedstawia się, gdy zatrudnienie jedynego wspólnika spółki z o. o. miałoby dotyczyć stanowiska pracy innego niż zarządcze. Aby takie zatrudnienie jedynego wspólnika spółki z o.o. w tej spółce mogło zostać uznane za zatrudnienie pracownicze, konieczne są ustalenia faktyczne, które potwierdzą, w oparciu o analizę treści stosunku prawnego łączącego takiego „pracownika” ze spółką oraz rzeczywiste zasady jego wykonywania, że stosunek ten spełnia wyżej wskazane przesłanki stosunku pracy. Istotne jest także ustalenie zapotrzebowania spółki na pracę jedynego jej wspólnika (por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 czerwca 2010 r., II UK 33/10).

    Zdaniem Sądu Najwyższego, wyrażonym w wyroku z 13 września 2016 r., w sprawie sygn. akt III UK 226/15, w przypadku spółki z o.o., która rzeczywiście prowadzi działalność nastawioną na realizację celów określonych w umowie spółki, a przede wszystkim faktycznie prowadzi działalność gospodarczą i zatrudnia w tym celu pracowników, dopuszczalne jest pracownicze zatrudnienie jedynego wspólnika takiej spółki, ale pod następującymi warunkami:

    1. zatrudnienie takie ma miejsce na stanowisku specjalistycznym, związanym z prowadzoną przez spółkę działalnością;
    2. ustalenia potwierdzają zapotrzebowanie na pracę wspólnika dla spółki na takim stanowisku;
    3. jedyny wspólnik nie angażuje się w bieżącą działalność zarządczą spółki;
    4. jedyny wspólnik podlega faktycznie przy wykonywaniu pracy na rzecz spółki poleceniom osób zarządzających spółką lub kierujących jej poszczególnymi działami.

    Z przytoczonych poglądów orzecznictwa wynika, że nie w każdym przypadku przepisy wyłączają zawieranie umowy o pracę z własną spółką w celu objęcia ubezpieczeniami społecznymi z tytułu pozostawania w stosunku pracy. Jednakże, aby zatrudnienie jedynego wspólnika spółki z o.o. w tej spółce zostało uznane za zatrudnienie pracownicze, konieczne są ustalenia faktyczne dotyczące treści stosunku prawnego łączącego takiego pracownika ze spółką oraz rzeczywistych zasad jego wykonywania, które potwierdzą, że stosunek ten spełnia przesłanki stosunku pracy.

    Artykuły powiązane

    Nadchodzą zmiany w umowach o pracę na czas określony

    25 czerwca br. Sejm, większością 423 głosów, przyjął nowelizację ustawy - kodeks pracy. Najbardziej znaczącą zmianą jest ograniczenie możliwości przedłużania umów o pracę zawartych na czas określony, ponad 33 miesiące. …